Op internationale Vrouwendag gaan in veel steden in Spanje honderdduizenden mensen de straat op, terwijl deze dag in Nederland en België vrij onopgemerkt blijft. Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen, kan dat een nogal verrassend verschil zijn. In Spanje is internationale vrouwendag op 8 maart uitgegroeid tot een van de grootste jaarlijkse maatschappelijke gebeurtenissen. Demonstraties, publieke debatten en culturele activiteiten staan op die dag centraal.
In grote steden als Madrid, Barcelona en Valencia trekken jaarlijks grote demonstraties door het centrum. Verschillende organisaties en overheden organiseren in het hele land lezingen, campagnes en andere evenementen rond gelijkheid en vrouwenrechten.
In Spanje duidt men internationale vrouwendag vaak aan als “8M”, een term die vrijwel iedereen meteen herkent. In dit artikel leggen we uit waarom Internationale Vrouwendag in Spanje zo groot is, hoe men de dag hier viert en wat je er als inwoner of bezoeker van kunt merken.
Auteur: Your Catalan Contact, Maarten Rinsema
Waarom is internationale vrouwendag in Spanje zo groot geworden?
Internationale vrouwendag op 8 maart is in Spanje zo groot geworden door een combinatie van sterk feministisch activisme, grote maatschappelijke debatten over geweld tegen vrouwen en massale protesten zoals de feministische stakingen van 2018 en 2019. De dag is in de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de grootste maatschappelijke gebeurtenissen. Waar er in veel Europese landen enkel een bescheiden viering is, trekken in Spanje vaak honderdduizenden mensen de straat op om aandacht te vragen voor gelijkheid en vrouwenrechten. De kleur paars speelt hierbij een centrale rol.
Die sterke mobilisatie is geen toeval. Het is het resultaat van verschillende ontwikkelingen die elkaar in de afgelopen tien tot vijftien jaar hebben versterkt. Enerzijds heeft de feministische beweging in Spanje een sterke groei doorgemaakt. Anderzijds hebben een aantal tragische gebeurtenissen het debat over gelijkheid en geweld tegen vrouwen sterk naar de voorgrond gebracht.
Daarnaast speelt ook de politieke en sociale cultuur van Spanje een rol. Demonstraties en publieke mobilisaties maken hier al langer deel uit van het openbare leven. Sociale bewegingen gebruiken straatprotesten relatief vaak om maatschappelijke kwesties zichtbaar te maken en politieke druk uit te oefenen.
De feministische stakingen van 2018 en 2019
Belangrijke momenten in de recente geschiedenis van de Spaanse feministische beweging waren de feministische stakingen van 2018 en 2019. In deze jaren riepen verschillende feministische organisaties vrouwen op om op 8 maart te staken en te stoppen met consumeren. De bedoeling was om zichtbaar te maken hoe belangrijk vrouwen zijn voor de economie en de samenleving.
De oproep kreeg brede steun van maatschappelijke organisaties. In veel steden vonden massale demonstraties plaats, waar honderdduizenden mensen deelnamen aan protestmarsen en manifestaties.
De mobilisaties kregen ook internationaal veel aandacht en zijn een belangrijk kantelpunt in de zichtbaarheid en invloed van de feministische beweging in Spanje.
Geweld tegen vrouwen
Een andere factor die heeft bijgedragen aan de sterke mobilisatie rond 8 maart is het publieke debat over geweld tegen vrouwen. In Spanje bestaat al langere tijd brede maatschappelijke aandacht voor dit onderwerp. Sinds 2004 kent het land bijvoorbeeld een specifieke wet tegen gendergerelateerd geweld: de Ley Orgánica de Medidas de Protección Integral contra la Violencia de Género.
In de afgelopen jaren hebben verschillende rechtszaken en mediagebeurtenissen het debat opnieuw aangewakkerd. Na een aantal groepsverkrachtingen zijn vrouwen massaal de straat op gegaan. Mensen die hier al langer wonen, herinneren zich nog wel de impact van de verkrachtingszaak van La Manada, voorgevallen tijdens de stadsfeesten San Fermín van Pamplona.
Ook is er in Spanje altijd veel publieke aandacht voor huiselijk geweld, en vooral gevallen waarin een vrouw door haar partner of een andere man is vermoord. De media houdt het aantal moorden in een jaar bij, en noemt het regelmatig in het nieuws. Hierdoor lijkt het alsof dit soort geweld in Spanje erg vaak voorkomt. Uiteraard is elk geval er eentje te veel, maar per miljoen inwoners ligt het aantal vermoorde vrouwen aanmerkelijk lager dan in Nederland of België.
Hoe vieren Spanjaarden internationale vrouwendag?
In Spanje vieren mensen internationale vrouwendag vooral door massaal de straat op te gaan, maar ook met debatten, lezingen, culturele activiteiten en campagnes rond gelijkheid en vrouwenrechten.
Demonstraties in grote steden
Voor veel mensen in Spanje is 8 maart in de eerste plaats een dag om te demonstreren. In grotere steden trekken de marsen vaak door het centrum en kunnen ze uitgroeien tot enorme manifestaties. In sommige jaren lopen er honderdduizenden mensen mee.
De demonstraties worden doorgaans georganiseerd door feministische organisaties en collectieven, maar deelnemers komen uit alle lagen van de bevolking. Studenten, werknemers, gezinnen en maatschappelijke organisaties lopen vaak samen mee, zowel vrouwen als mannen. Voor veel deelnemers is het niet alleen een protest, maar ook een manier om steun te betuigen aan de bredere discussie over gelijkheid in de samenleving.
In verschillende steden begint de demonstratie pas aan het eind van de middag of in de vroege avond. Tegen die tijd stromen de belangrijkste pleinen en straten vaak vol met mensen.
Activiteiten bij universiteiten en culturele instellingen
Naast de demonstraties worden rond 8 maart op veel plaatsen activiteiten georganiseerd die meer gericht zijn op debat, onderwijs en cultuur.
Universiteiten spelen daarbij vaak een belangrijke rol. In de dagen rond Internationale Vrouwendag organiseren die regelmatig lezingen, panelgesprekken en conferenties over onderwerpen zoals gendergelijkheid, arbeidsmarktpositie van vrouwen en maatschappelijke veranderingen.
Ook culturele instellingen besteden aandacht aan de dag. Musea, culturele centra en bibliotheken organiseren bijvoorbeeld tentoonstellingen, filmvertoningen of publieksgesprekken rond thema’s die met vrouwenrechten of gendergelijkheid te maken hebben.
Daarnaast organiseren veel gemeenten activiteiten op lokaal niveau. Ook regionale overheden besteden er aandacht aan. Veel gemeentehuizen en andere overheidsgebouwen hangen een paarse vlag of spandoek aan de gevel, al dan niet met een leus over gelijkheid.
Een belangrijk kenmerk van internationale vrouwendag in Spanje is de brede betrokkenheid van maatschappelijke organisaties. Vakbonden, studentenorganisaties en sociale bewegingen spelen vaak een actieve rol in de mobilisatie rond deze dag.
Vakbonden organiseren bijeenkomsten en roepen hun leden op om deel te nemen aan demonstraties en andere activiteiten. In sommige jaren hebben zij ook opgeroepen tot gedeeltelijke stakingen om aandacht te vragen voor onderwerpen zoals loonverschillen, arbeidsomstandigheden en de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt.
Ook feministische collectieven en burgerbewegingen zijn vaak nauw betrokken bij de organisatie van demonstraties en campagnes. Zij coördineren in veel steden de mobilisatie rond 8 maart en zorgen ervoor dat de dag een breed maatschappelijk karakter krijgt.
Waarom wordt de dag vaak “8M” genoemd?
In Spanje wordt Internationale Vrouwendag vaak simpelweg aangeduid als “8M”, een afkorting van 8 de marzo. Deze manier van afkorten is vrij gebruikelijk in Spanje. 11M verwijst bijvoorbeeld naar de terroristische aanslagen op 11 maart 2004 in een aantal voorstadtreinen in Madrid. 1-O verwijst naar het Catalaanse onafhankelijkheidsreferendum op 1 oktober 20217. Verkiezingen worden ook altijd op deze manier weergegeven. De laatste parlementsverkiezingen stonden bekend als 23J, voor 23 juli 2023.
De term 8M kom je veel tegen in media, op sociale netwerken en in aankondigingen van demonstraties en evenementen. De afkorting wordt vooral gebruikt omdat ze praktisch en herkenbaar is. Mensen herkennen hem meteen. In nieuwsberichten, op posters of op sociale media verwijst “8M” vrijwel automatisch naar Internationale Vrouwendag.
Voor mensen die pas in Spanje wonen of het publieke debat hier volgen, kan de term in het begin wat verwarrend zijn. Zodra je hem eenmaal kent, zie je hem echter overal terug in de berichtgeving.
Wat merk je als buitenlandse inwoner van Spanje van 8M?
Als inwoner of expat merk je op 8 maart vooral demonstraties en een duidelijke aanwezigheid van het onderwerp in het straatbeeld en de media.
In grotere plaatsen worden doorgaans demonstraties georganiseerd in het centrum. Daardoor kunnen bepaalde straten tijdelijk worden afgesloten voor verkeer en kan het drukker zijn dan normaal in de binnenstad. Vooral in de namiddag en avond verzamelen deelnemers zich op centrale pleinen of langs de belangrijkste routes van de stad.
Voor wie er woont of werkt, betekent dat meestal vooral dat het centrum drukker is dan normaal. Metro’s en bussen zijn voller dan normaal. Ook buiten de demonstraties is de dag zichtbaar aanwezig. In veel steden hangen paarse vlaggen of banners aan gevels.
Daarnaast besteden media, scholen, overheden en maatschappelijke organisaties vaak aandacht aan de dag. In nieuwsprogramma’s en kranten verschijnen reportages en achtergrondartikelen, terwijl op universiteiten en in culturele centra debatten of lezingen worden georganiseerd.
Voor expats die pas kort in Spanje wonen, kan het daarom een interessante dag zijn om te zien hoe maatschappelijke thema’s hier zichtbaar worden in het openbare leven. Waar discussies over gelijkheid in België en Nederland vooral via politiek of media verlopen, zie je in Spanje vaak dat grote groepen mensen ook daadwerkelijk de straat op gaan om hun standpunt te laten horen.
Ondersteuning nodig bij zaken in Spanje?
Bij yourcatalancontact.com helpen wij Nederlanders en Belgen bij het regelen van hun papierwerk in Spanje. Denk bijvoorbeeld aan zaken zoals een NIE-nummer, residencia, belastingaangiftes of andere administratieve procedures waar je bij je emigratie mee te maken krijgt.
Loop je ergens tegenaan in de Spaanse bureaucratie? Of wil je bepaalde zaken liever meteen goed regelen om problemen later te voorkomen? Neem dan gerust contact met ons op via e-mail: info@yourcatalancontact.com.
Wil je daarnaast op de hoogte blijven van nieuwe artikelen over wonen, werken en administratieve procedures in Spanje? Dan kun je je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief of onze Facebookpagina volgen.
Internationale vrouwendag in Spanje in 7 vragen
Hieronder de belangrijkste vragen over het onderwerp van dit artikel kort beantwoord.
Internationale Vrouwendag is een jaarlijkse dag op 8 maart waarop wereldwijd aandacht wordt gevraagd voor vrouwenrechten, gendergelijkheid en de positie van vrouwen in de samenleving.
In Spanje is 8 maart uitgegroeid tot een grote maatschappelijke mobilisatie. Dat komt onder andere door een sterke feministische beweging, publieke debatten over geweld tegen vrouwen en massale acties zoals de feministische stakingen van 2018 en 2019.
In Spanje wordt Internationale Vrouwendag vaak aangeduid als “8M”, een afkorting van 8 de marzo (8 maart). Deze term wordt veel gebruikt in media, campagnes en aankondigingen van demonstraties.
Ja. In veel Spaanse steden worden demonstraties georganiseerd. In grote steden zoals Madrid, Barcelona en Valencia trekken deze demonstraties soms honderdduizenden deelnemers.
Naast demonstraties organiseren universiteiten, culturele instellingen en maatschappelijke organisaties lezingen, debatten, tentoonstellingen en andere activiteiten rond gendergelijkheid en vrouwenrechten.
Als expat merk je vaak demonstraties in stadscentra, extra activiteiten rond vrouwenrechten en een duidelijke aanwezigheid van het onderwerp in media en het straatbeeld.
Ja, maar meestal op kleinere schaal. In Spanje is de publieke mobilisatie rond 8 maart doorgaans veel groter en zichtbaarder dan in Nederland of België.