Woon je in Spanje met AOW of pensioen, dan doe je daar aangifte inkomstenbelasting en vraag je vrijstelling aan voor de belastingen in Nederland of België. In sommige gevallen is dat voordeliger, in andere gevallen juist niet. In de meeste gevallen heb je hier geen vrije keuze in. Maar het is wel belangrijk dat je het goed regelt.
Vorige week bekeken we al globaal hoe het zit met de belastingen in Spanje als je een pensioen of AOW ontvangt uit Nederland of België. We hebben toen onder andere uitgelegd in welke situaties Spanje jou als fiscaal resident beschouwt. Klik hier om dat artikel terug te lezen.
Deze week zullen we bespreken hoe je dat praktisch regelt. De procedures van de verschillende belastingdiensten zijn namelijk slecht op elkaar afgestemd.
¿Benieuwd? ¡Vamos!
Auteur: Your Catalan Contact, Maarten Rinsema
Waar betaal je belasting over je AOW of pensioen als je in Spanje woont?
In de meeste gevallen betaal je belasting over je AOW of pensioen in Spanje, en niet in Nederland of België.
Tussen Nederland, België en Spanje zijn er belastingverdragen afgesloten. Die regelen welk land belasting mag heffen op inkomen en vermogen. De bedoeling is te voorkomen dat je twee keer belasting betaalt. Als Nederlander of Belg in Spanje, zijn deze verdragen dus erg belangrijk om te weten wat je waar aan moet geven.
Vorige week hebben we gezien dat als je in Spanje woont, je er in de meeste gevallen inkomstenbelasting moet betalen over je pensioen (of AOW). Voor de exacte bepalingen omtrent het fiscaal residentschap, raden we aan dat artikel te lezen als je dat nog niet had gedaan: Een Nederlands of Belgisch pensioen en de inkomstenbelasting in Spanje.
Dit betekent dus dat je in de meeste gevallen in Nederland en België geen belasting betaalt over je inkomen. Dit geldt ook voor je pensioen of je AOW. De inhouding van inkomsten- of personenbelasting is echter automatisch. In het geval dat je naar Spanje verhuist met een pensioen of AOW, zal je dus zelf een vrijstelling moeten regelen bij de belastingen in Nederland of België.
Een belangrijke uitzondering hierop is overigens een ambtenarenpensioen. Een Belgisch ambtenarenpensioen wordt in België belast, onafhankelijk van je woonplaats. Met het ABP is dat niet altijd zo, maar meestal wordt dat ook in Nederland belast. Verderop zullen we ook even kijken hoe je in dat geval je aangiftes moet regelen.
Let op: hoewel er in Spanje ondergrenzen zijn voor de aangifte inkomstenbelasting, zijn deze grenzen voor een buitenlands pensioen erg streng. De normale ondergrenzen zijn niet van toepassing, en je moet eigenlijk in alle gevallen gewoon aangifte doen.
Wat is het overgangsjaar en waarom geeft dit problemen met je belasting?
Het overgangsjaar is het eerste jaar waarin je fiscaal resident wordt in Spanje, en juist in dat jaar ontstaat vaak gedoe met vrijstellingen in Nederland of België.
Met het overgangsjaar bedoelen we het kalenderjaar waarin je voor het eerst meer dan 183 dagen in Spanje verblijft. Vanaf dat moment beschouwt de Spaanse fiscus je als fiscaal resident, en ben je daar belastingplichtig over je wereldwijde inkomen, inclusief je AOW of pensioen.
Je eerste idee is dat je in datzelfde jaar wilt voorkomen dat er nog belasting wordt ingehouden in Nederland of België. In theorie zou je je pensioen of AOW bruto moeten ontvangen, zodat je de belasting correct in Spanje kunt afdragen.
In de praktijk gaat dat niet. Met name de Nederlandse belastingdienst vraagtbij een verzoek tot vrijstelling om een woonplaatsverklaring of een inkomensverklaring voor buitenlands belastingplichtigen, ingevuld door de Spaanse belastingdienst. En precies daar zit het probleem. De Spaanse belastingdienst verstrekt dit soort verklaringen simpelweg niet. Hetzelfde geldt voor Belgische formulieren die in Spanje ondertekend moeten worden, hoewel dit minder vaak voorkomt.
Het gevolg is dat je in het overgangsjaar vaak tussen twee systemen in valt, zonder dat één van beide volledig meewerkt. Juist daarom is dit het meest gevoelige en foutgevoelige jaar in je fiscale migratie naar Spanje.
Certificado de residencia fiscal
Zoals een goede Spaanse overheidsinstantie betaamt, geven ze alleen hun eigen documenten uit. De enige woonplaatsverklaring die de Spaanse belastingdienst af wil geven, is een zogenaamde certificado de residencia fiscal. Gelukkig accepteren de belastingen in Nederland en België dit document ook, en in combinatie met de Spaanse aangifte verlenen ze vervolgens vrijstelling van aangifte en van de heffingen op je pensioen.
Het probleem met dit certificaat is dat de meeste kantoren van de Spaanse belastingdienst (Agencia Tributaira) pas afgeven als je al eens aangifte hebt gedaan. En die aangifte doe je pas ná je overgangsjaar.
In Nederland betekent dit dat je voor je overgangsjaar geen vrijstelling aan kunt vragen voor de belastingen als je in Spanje woont met een pensioen of AOW. Immers: in Spanje vult de belastingdienst de benodigde Nederlandse formulieren niet in, en het document dat ze wel uitgeven, kan je pas in het volgende jaar krijgen, als je aangifte hebt gedaan. In je overgangsjaar zal je dus nog steeds te maken hebben met loonheffing in Nederland.
In België is de belastingdienst vaak wat flexibeler, en verlenen ze meestal vrijstelling zolang je kunt aantonen dat je in Spanje ingeschreven staat. Achteraf kan je dan het certificado de residencia fiscal alsnog opsturen, samen met de Spaanse aangifte.
Als je gelukt hebt, wil het belastingkantoor bij jou in de buurt in Spanje wel een certificado de residencia fiscal afgeven, nog voor je aangifte hebt gedaan. Kantoren die dit doen zijn echter de uitzondering op de regel. En helaas kan je niet kiezen bij welk kantoor je het certificaat opvraagt.
Dubbele afdracht en teruggave
Zoals we hebben gezien, tijdens je overgangsjaar blijft de SVB in Nederland belasting inhouden en afdragen, terwijl je eigenlijk een vrijstelling zou moeten krijgen. Hoe los je dat op?
In het jaar na je overgangsjaar moet je voor het eerst aangifte doen in Spanje. Zoals we hebben gezien kan je ook dan pas de nodige documenten ontvangen om vrijstelling aan te vragen. Met deze documenten kan je het teveel ingehouden bedrag over je overgangsjaar terugvragen.
Na het overgangsjaar vraag je dus in Nederland uitstel aan. De Nederlandse aangifte moet in principe namelijk vóór de Spaanse gedaan worden, maar je hebt dan nog niet de nodige documenten. Vervolgens doe je in Spanje aangifte, en vraag je het certificado de residencia fiscal aan.
Dat betekent ook dat je in Spanje al moet beginnen met betalen. Hiervoor heb je twee mogelijkheden. Òf je betaalt het hele bedrag in een keer in juli, of je betaalt 60% begin juli, en de rest begin november. Zet tijdens je overgangsjaar dus regelmatig wat aan de kant, om niet in een keer een groot bedrag af te moeten dragen.
Vervolgens vraag je bij het Agencia tributaria het certificado de residencia fiscal aan.
De belastingdienst in Nederland geeft vervolgens terug wat je tijdens je overgangsjaar teveel hebt afgedragen. En de SVB en je pensioenfonds betalen voortaan het brutobedrag van je AOW en pensioen uit.
Hou er rekening mee dat de aanvraag van de vrijstelling in Nederland vrij lastig is. Naast het certificado de residencia fiscal en je Spaanse aangifte, moet je ook formulier IB95 of (in zeldzame gevallen) IB96 ingevuld indienen. De beoordeling door de Nederlandse belastingdienst duurt verder tussen de 3 en 6 maanden. Al die tijd gaat de loonheffing gewoon door. Wat je daardoor teveel afdraagt, moet je in het opvolgende jaar dus ook terugvragen.
Wat moet je regelen in de jaren na je emigratie naar Spanje?
Na je overgangsjaar moet je elk jaar opnieuw je fiscale woonplaats aantonen en zelf zorgen dat je voldoende belasting reserveert.
Na de eerste aangifte als fiscaal resident in Spanje begint de structurele fase. Om te voorkomen dat er opnieuw belasting wordt ingehouden in Nederland, moet je jaarlijks een certificado de residencia fiscal én een kopie van je Spaanse aangifte aanleveren bij de Sociale Verzekeringsbank of je pensioenuitkeerder.
Doe je dat niet, dan loop je het risico dat de belastingen in Nederland de vrijstelling intrekt en alsnog belasting gaat inhouden op je pensioen en mogelijk zelfs een naheffing oplegt. Dit gebeurt vaker dan je denkt, simpelweg omdat de administratie niet op orde is.
Daarnaast is er een praktisch punt dat vaak wordt onderschat. Omdat je je pensioen of AOW bruto ontvangt, wordt er geen belasting vooraf ingehouden. Dat betekent dat je zelf verantwoordelijk bent voor de betaling van de inkomstenbelasting in Spanje.
De beste aanpak is om maandelijks een deel van je inkomen apart te zetten. Op die manier voorkom je dat je bij de jaarlijkse aangifte in Spanje problemen hebt om in één keer het grote bedrag op te hoesten waarvoor ze je aanslaan.
Waar betaal je belasting over een ambtenarenpensioen of ABP in Spanje?
Een ambtenarenpensioen wordt meestal belast in het land van herkomst, maar kan wél invloed hebben op je belasting in Spanje. Daarmee is het de grote uitzondering op het bovenstaande.
Zoals eerder aangegeven vormt het ambtenarenpensioen een belangrijke uitzondering op de hoofdregel. Belgische ambtenarenpensioenen worden in principe altijd in België belast, ongeacht je woonplaats. Voor Nederlandse pensioenen via het ABP geldt doorgaans hetzelfde: die worden meestal in Nederland belast. Let op: dit is geen absolute regel. Het ABP bestaat uit verschillende pensioenopbouwen, en afhankelijk van de bron kan (een deel van) het pensioen toch in Spanje belast zijn.
Ontvang je uitsluitend een ambtenarenpensioen en wordt dit volledig in Nederland of België belast, dan hoef je daar in Spanje in principe geen belasting over te betalen. De situatie verandert zodra je daarnaast nog andere inkomsten hebt, zoals AOW, spaarrente of beleggingsinkomsten. In dat geval ben je in Spanje wél aangifteplichtig.
Het ambtenarenpensioen telt dan mee voor het bepalen van je wereldinkomen. Op basis daarvan wordt het belastingtarief vastgesteld. Vervolgens wordt het pensioen weer vrijgesteld via een correctie. In de praktijk betekent dit dat je er in Spanje geen belasting over betaalt, maar dat het wél je effectieve belastingdruk op je overige inkomsten verhoogt.
Zie je door de bomen het bos niet meer? Moet je aangifte doen, maar geen idee hoe en wat? Of brandt je er gewoon liever je vingers niet aan?
Geen zorgen! In samenwerking met een belastingdeskundige gespecialiseerd in expats, kunnen wij de aangifte voor de inkomstenbelasting in Spanje verzorgen.
Verdere vragen? Ondersteuning nodig?
Het is altijd aan te raden de aangifte van je inkomstenbelasting in Spanje door een specialist te laten doen als je een buitenlands pensioen ontvangt. De informatie in dit artikel kan niet als voldoende beschouwd worden om dit zelf te regelen.
Wij van yourcatalancontact.com kunnen de aangifte voor je verzorgen. Maar ook voor verdere vragen of opmerkingen over wonen in Spanje met een uitkering of pensioen uit Nederland of België, kan je ons contacteren op info@yourcatalancontact.com.
Als je graag op de hoogte wilt blijven van onze laatste artikelen over de Spaanse bureaucratie, kan je je opgeven voor onze nieuwsbrief en onze facebookpagina volgen.
Een Nederlands of Belgisch pensioen, de Spaanse belastingen en de vrijstelling in Nederland of België in 10 vragen
Hieronder de belangrijkste vragen over het onderwerp van dit artikel kort beantwoord.
Woon je fiscaal in Spanje, dan betaal je in de meeste gevallen inkomstenbelasting in Spanje over je AOW en pensioen, behalve als je in Nederland of België in overheidsdienst was.
Nee, meestal niet, maar je moet wel zelf een vrijstelling aanvragen om te voorkomen dat er nog belasting wordt ingehouden.
Het overgangsjaar is het eerste jaar waarin je meer dan 183 dagen in Spanje woont en daar fiscaal resident wordt.
Omdat Nederland of België bewijs vraagt van je fiscale woonplaats, terwijl de Spaanse belastingdienst die verklaringen meestal niet afgeeft totdat je daar een keer belastingaangifte hebt gedaan als fiscaal resident.
Door een vrijstelling aan te vragen, je Spaanse aangifte goed te documenteren richting je pensioenuitkeerder en het teveel betaalde in Nederland tijdens je overgangsjaar, daar terug te vragen.
Een certificado de residencia fiscal en een kopie van je Spaanse aangifte inkomstenbelasting.
Dan kan er opnieuw belasting worden ingehouden of volgt er een naheffing vanuit Nederland of België.
Ja, in de praktijk wel, de gebruikelijke vrijstellingsgrenzen gelden meestal niet voor buitenlandse pensioenen.
Dat wordt meestal belast in het land van herkomst, maar telt vaak wel mee voor het bepalen van je belastingtarief in Spanje.
Door maandelijks een deel van je bruto pensioen of AOW apart te zetten, zodat je de jaarlijkse aanslag kunt betalen zonder verrassingen.
Met betrekking tot het ABP pensioen heb ik het volgende: mijn nabestaandepensioen, mijn man was als generaal bij Defensie werkzaam blijft in Nederland belast ( Rijksambtenaar) en mijn opgebouwde ABP pensioen uit het onderwijs als docent/psycholoog ben je semi-ambtenaar en wordt dit belast in Spanje. Ik wist deze splitsing niet en het eerste jaar werd dit dus in zijn geheel in Nederland belast. Ook te maken met de afwikkeling voor het verkrijgen van de vrijstelling in Nederland. De vrijstellingen kwamen laat van de Belastingdienst binnen, eind november maar alle instanties waarvan ik pensioen ontvang hebben de LB/PH over 2025 teruggestort behalve van het ABP want hun boekjaar was al afgesloten……
Op eigen verzoek de correctie met betrekking tot het ABP deel aan de Spaanse fiscus ingediend. Naheffing belasting plus een fikse boete.
Nu met C-formulier voor Nederland aangifte gedaan om het teveel betaalde ABP deel terug te vorderen. Uiteraard al deze rompslomp op laten lossen /uit laten voeren door een betrouwbaar Spaans administratiekantoor.