Als je met pensioen bent en je gaat in Spanje wonen, dan moet je op termijn rekening houden met de inkomstenbelasting IRPF waarvan je aangifte moet gaan doen.
In dit artikel zullen we proberen in grote lijnen een idee te geven van hoe dat zit. Dit is enkel bedoeld als eerste kennismaking. Omdat het om vrij complexe materie gaat, raden we in alle gevallen aan professionele ondersteuning te zoeken.
De belastingdienst in Spanje stuurt niet uit zichzelf aanslagen en aanmaningen uit. Als je dus eenmaal met hen te maken krijgt omdat je je zaken niet goed hebt geregeld, is het vaak al te laat. Het is dus belangrijk om je goed te informeren over de inkomstenbelasting in Spanje als je er met een pensioen gaat wonen.
¿Benieuwd? ¡Vamos!
Auteur: Your Catalan Contact, Maarten Rinsema
Wanneer ben je fiscaal resident in Spanje?
Bij een verhuizing naar Spanje wordt je er na verloop van tijd “fiscaal resident”. Dat betekent dat de Spaanse belastingen je als belastingplichtige vaste inwoner gaan beschouwen en dat je dus als zodanig inkomstenbelastingaangifte moet gaan doen.
In het verleden hebben we hier al meerdere malen over geschreven. Zie bijvoorbeeld het artikel: Fiscaal resident in Spanje: wat betekent dat? Een uitleg.
In het kort ben je fiscaal resident in Spanje als je voldoet aan de volgende voorwaarden:
- Je verblijft 183 dagen in een kalenderjaar, of meer, in Spanje. Dit hoeft geen aaneengesloten periode te zijn. Het idee is dat je in een kalenderjaar meer in Spanje verbleef, dan erbuiten.
- De kern van je financiële belangen bevindt zich in Spanje. Als je de 183 dagen in een kalenderjaar niet haalt omdat je veel op reis bent, maar je werkt bijvoorbeeld voor een Spaans bedrijf zonder vestigingen buiten Spanje, of je hebt een bedrijf in Spanje (en niet elders), dan ben je ook belastingplichtig in Spanje.
- Je hebt minderjarige afhankelijke kinderen en/of een partner met wie je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap aan bent gegaan, die permanent in Spanje verblijven.
Als je fiscaal resident bent in Spanje, moet je er aangifte doen van al je inkomsten wereldwijd. Dat geldt dus ook voor uitkeringen en pensioengelden uit Nederland of België. Deze worden door de Spaanse belastingdienst en hacienda, het Spaanse Ministerie van Financiën, op dezelfde wijze beschouwd als inkomsten uit arbeid.
Overwinteren of in twee landen verblijven
Veel mensen die niet (meer) hoeven te werken omdat ze een uitkering of pensioen genieten in België of Nederland, wonen niet vast in Spanje, maar gaan er elk jaar een paar maanden naar toe. Er kan dan onduidelijkheid ontstaan over je fiscale residentie.
De eerste maatstaf voor het bepalen van je fiscale woonplaats is de residencia (het groene kaartje met je NIE erop). Dat is echter niet het enige waar de belastingdiensten naar kijken. Ze beschouwen ook andere factoren om te bepalen waar je de meeste tijd doorbrengt. Voorbeelden hiervan zijn:
- het verbruik van water en elektriciteit om te bepalen hoeveel dagen je je op een adres bevindt,
- de woonplaats van eventuele minderjarige kinderen, en waar die naar school gaan,
- waar de partner woont,
- waar je verzekeringen af zijn gesloten en je naar de dokter gaat,
- deelname aan het maatschappelijke leven,
- inschrijving bij de gemeente
- etc.
Dit wordt per geval bekeken. Het kan dus gebeuren dat zowel Nederland of België, als Spanje je aanmerkt als fiscaal resident. Dit gebeurt bijvoorbeeld als je in Nederland of België bij de gemeente ingeschreven staat, maar meer dan de helft van het jaar in je (tweede) huis in Spanje bent en de Spaanse belastingdienst daar lucht van krijgt.
Als er onduidelijkheid bestaat over waar je fiscale woonplaats zich bevindt, doe je er goed aan hulp te zoeken van een fiscaal specialist. Er moet dan namelijk vastgesteld worden waar je fiscale woonplaats zich daadwerkelijk bevindt, en dat officiëel vast laten leggen in het andere land.
Buitenlandverblijf vs emigratie
Het is belangrijk om te weten dat de Nederlandse belastingdienst een buitenlandverblijf van minder dan een jaar niet als emigratie beschouwt. De dienst zal je in dat geval dus ook aanslaan voor de tijd die je in Spanje hebt doorgebracht.
Er kan bij een verblijf van minder dan een jaar dus ook onduidelijkheid ontstaan of je fiscale woonplaats zich in Spanje of in Nederland bevindt. Neem in dit soort gevallen eveneens contact op met een fiscaal specialist.
Belastingverdragen
Dit allemaal gezegd zijnde, je betaalt voor je inkomsten niet twee maal belasting. Tussen Nederland, België en Spanje zijn er afspraken gemaakt waar je welke belasting betaalt. Hiervoor hebben deze landen onderling zgn belastingverdragen gesloten. Voor mensen die in Spanje wonen maar een pensioen ontvangen in hun land van herkomst zijn er in die verdragen natuurlijk de ook nodige regelingen opgenomen over het betalen van inkomstenbelasting.
Is je pensioen belast in Spanje?
Met de meeste Nederlandse en Belgische pensioenen moet je inkomstenbelasting betalen in Spanje, als je in dat land fiscaal resident bent. Hier zijn echter een aantal uitzonderingen op. De belangrijkste uitzondering zijn ambtenarenpensioenen. Deze worden mogelijk in het land van herkomst belast.
Omdat je als fiscaal resident elk jaar in Spanje aangifte doet en inkomstenbelasting betaalt over je buitenlandse pensioen, kan je in Nederland of België de uitkerende instantie verzoeken de inkomstenbelasting niet langer maandelijks te laten inhouden. De Belgische of Nederlandse staat dragen dit namelijk niet automatisch aan de Spaanse staat af. Het kan dus een goed idee zijn om een spaarrekening te openen en daar maandelijks een bedrag op te storten. Anders kan het een probleem worden om in juni de belasting in een keer op te hoesten.
Hoe werkt de Spaanse inkomstenbelasting voor buitenlandse pensioenen?
Buitenlandse pensioenen vallen in Spanje in principe onder dezelfde regels en tarieven als inkomen uit arbeid, en worden aangegeven in mei en juni van het jaar na het belastingjaar.
Een van de belangrijkste kenmerken in het Spaanse systeem is, net als in Nederland en België, het progressieve karakter van de belastingen. Dat wil zeggen dat je bij meer inkomsten een hoger percentage belasting betaalt. Pas op: inkomsten waarvoor je in Spanje een vrijstelling krijgt omdat je al in Nederland of België belasting betaalt, tellen vaak wel mee bij het bepalen van dit percentage (de belastingvoet). Je moet deze inkomsten dus wel opgeven. Ook al betaal je er in Spanje geen belasting over, het percentage dat je over je overige inkomsten betaalt, gaat wel omhoog.
In principe bestaat er voor fiscaal residenten in Spanje een volledige vrijstelling van aangifte als je totale bruto inkomen was minder dan €22.000, in je slecht 1 enkele inkomstenbron had. Als je uit meerdere bronnen inkomsten had, geldt er in 2025 een vrijstelling tot slechts €15.876.
Maar let op: als je in Nederland vrijstelling voor de inkomstenbelasting hebt aangevraagd, dan moet je toch aangifte doen. Als je in die situatie geen buitenlandse aangifte kunt tonen, dan krijg je namelijk een naheffing. Ook moet je in je eerste jaar in Spanje aangifte doen om in Nederland deze vrijstelling te kunnen krijgen.
Dus ook al val je onder deze ondergrenzen, als je in Nederland je bruto AOW en/of pensioen ontvangt of wilt ontvangen, zal je in Spanje toch aangifte moeten doen.
Zie je door de bomen het bos niet meer? Moet je aangifte doen, maar geen idee hoe en wat? Of brandt je er gewoon liever je vingers niet aan?
Geen zorgen! In samenwerking met een belastingdeskundige gespecialiseerd in expats, kunnen wij de aangifte voor de inkomstenbelasting in Spanje verzorgen.
Aftrekposten en vrijstellingen bij de Spaanse inkomstenbelasting
Er zijn een aantal vrijstellingen waar je met een pensioen misschien gebruik van kunt maken als je in Spanje gaat wonen en er inkomstenbelasting moet betalen.
Mensen van boven een bepaalde leeftijd kunnen bepaalde bedragen aftrekken van hun totale inkomen, vóór het vaststellen van de belastingvoet.
Ook bestaan er belangrijke aftrekposten en zelfs volledige vrijstellingen voor mensen die arbeidsongeschikt zijn verklaard, of een andere handicap hebben. Voor arbeidsongeschiktheid of invaliditeit van 65% of meer kan je in veel gevallen een volledige vrijstelling krijgen. Vanaf 35% kan men aanspraak maken op kortingen.
Als je aanspraak denkt te kunnen maken op een van deze vrijstellingen of kortingen, neem dan contact op met een gestor die gespecialiseerd is in belastingen. Ga zeker niet zelf zitten knutselen in je belastingaangifte.
Moet je ook nog belastingaangifte in Nederland of België doen?
Belastingplichtig zijn in Spanje betekent niet dat je helemaal geen aangifte meer hoeft te doen in Nederland of België. Hoewel de Spaanse wet zegt dat je belasting af moet dragen over je wereldwijde inkomen, en dat dit inderdaad van toepassing is op de meeste pensioenen of uitkeringen uit een ander land, zijn er situaties waarin juist het land van oorsprong belastingen heft.
Deze gevallen zijn allemaal opgenomen in de belastingverdragen tussen Nederland, België en Spanje. Zoals eerder al gezegd, hoef je hierdoor nooit tweemaal belasting te betalen.
Een voorbeeld van inkomen dat niet in Spanje is belast, maar juist in Nederland of België, zijn de overheidspensioenen. Als je een ambtenarenpensioen ontvangt, vraag je bij de Nederlandse belastingdienst of de FOD Financiën in België een verklaring aan waaruit blijkt dat het om zo’n pensioen gaat. Hiermee krijg je in Spanje een vrijstelling.
Ook als je nog vastgoed in Nederland of België hebt, moet je in die landen belastingaangifte doen als niet-resident. Veel van deze zaken zijn namelijk ook belast als je er geen fiscaal resident bent. Dat geldt ook voor bepaalde andere vormen van vermogen.
Omgekeerd wil het Agencia Tributaria, het belastingkantoor in Spanje, eveneens weten waar je elders belasting over betaalt. Dit geldt ook voor zaken waar je in Spanje een vrijstelling voor krijgt omdat er in Nederland of België al belasting over geheven is. Een van de redenen hiervoor is dat dit inkomen meetelt bij het bepalen van het percentage inkomstenbelasting dat je in Spanje moet betalen.
Pas trouwens op met sjoemelen: de Nederlandse, Belgische en Spaanse belastingdiensten controleren actief en wisselen veelvuldig informatie met elkaar uit. De kans is groot dat je tegen de lamp loopt als je de verschillende aangiftes al dan niet bewust verkeerd invult, met de nodige gevolgen van dien.
Vrijstelling vragen in Nederland of België
We kunnen een heel artikel schrijven over hoe je moet regelen dat je niet zowel in Nederland of België, als in Spanje inkomstenbelasting betaalt over je pensioen of AOW. En dat hebben we dus ook gedaan: Pensioen of AOW in Spanje: vrijstelling belastingen Nederland of België.
Hypotheekrenteaftrek
Onder zeer strikte voorwaarden kan je recht op hypotheekrenteaftrek hebben als je geen fiscaal resident meer bent in Nederland. Je moet hiervoor een zogenaamd kwalificerend buitenlands belastingplichtige zijn.
Dit ben je als je wereldwijde verzamelinkomen voor tenminste 90% uit Nederland komt, en als je niet al in een ander land voor hypotheekrenteaftrek in aanmerking komt. Die laatste bepaling is niet op Spanje van toepassing want daar bestaat er geen hypotheekrenteaftrek.
Het bepalen van het Nederlandse deel van het verzamelinkomen gaat volgens Nederlandse voorschriften. Als fiscaal resident in Spanje moet je hiervoor een inkomensverklaring van de agencia tributaria, de Spaanse belastingdienst, bij de Nederlandse belastingen overleggen.
Let hierbij op dat je inkomsten uit vermogen in het woonland belast worden. Als je dus flink wat rendament hebt op spaargeld, of je hebt een erfenis ontvangen, en je bent fiscaal resident in Spanje, dan telt dat voor de Nederlandse belastingen mee als buitenlands inkomen. Dit is ongeacht waar de erfenis of het spaargeld in eerste instantie vandaan komt.
Verdere vragen? Ondersteuning nodig?
Het is altijd aan te raden de aangifte van je inkomstenbelasting in Spanje door een specialist te laten doen als je een buitenlands pensioen ontvangt. De informatie in dit artikel kan niet als voldoende beschouwd worden om dit zelf te regelen.
Wij van yourcatalancontact.com kunnen de aangifte voor je verzorgen. Maar ook voor verdere vragen of opmerkingen over wonen in Spanje met een uitkering of pensioen uit Nederland of België, kan je ons contacteren op info@yourcatalancontact.com.
Als je graag op de hoogte wilt blijven van onze laatste artikelen over de Spaanse bureaucratie, kan je je opgeven voor onze nieuwsbrief en onze facebookpagina volgen.
Een Nederlands of Belgisch pensioen en de Spaanse inkomstenbelasting in 10 vragen
Hieronder de belangrijkste vragen over het onderwerp van dit artikel kort beantwoord.
Ja. Als je fiscaal resident bent in Spanje, betaal je in principe belasting over je wereldwijde inkomen, dus ook over je pensioen uit Nederland of België.
Nee. Dankzij belastingverdragen voorkom je dubbele belasting op je pensioen in Spanje. Je betaalt meestal belasting in één land en krijgt in het andere land een vrijstelling of verrekening.
Dat hangt af van het type pensioen. Overheidspensioenen worden meestal belast in het land van herkomst, terwijl particuliere pensioenen meestal belast worden in Spanje.
Ja. Je moet je buitenlandse pensioen in Spanje opgeven, ook als het al in Nederland of België belast wordt, omdat het invloed heeft op je belastingtarief.
De inkomstenbelasting in Spanje is progressief. Dat betekent dat je meer belasting betaalt naarmate je totale inkomen hoger is, inclusief je pensioen.
De aangifte inkomstenbelasting in Spanje (Modelo 100) doe je jaarlijks in mei en juni, over het voorgaande jaar.
Beperkt. Spanje werkt vooral met belastingkortingen in plaats van aftrekposten, afhankelijk van je leeftijd, regio en gezinssituatie.
Ja, in de meeste gevallen wel. Vooral bij een buitenlands pensioen ben je vrijwel altijd verplicht aangifte inkomstenbelasting in Spanje te doen.
Dan riskeer je naheffingen en boetes. De Spaanse belastingdienst ontvangt automatisch informatie over buitenlandse pensioenen.
Ja. Veel expats besteden hun inkomstenbelasting in Spanje uit vanwege de complexiteit van buitenlandse pensioenen. Wij van yourcatalancontact.com staan tot je beschikking om deze aangifte voor je te verzorgen.
Ik woon in de provincie Almería en moet dit jaar voor het eerst belastingaangifte doen, als ik het goed heb. Inmiddels van de belastingdienst wel al bewijs ontvangen, dat ik hier in Spanje belastingplichtig ben en dat heb ik doorgestuurd naar de belastingdienst in Nederland met het verzoek, daar de inkomstenbelasting stop te zetten. Hoe lang duurt dat normaliter?
Verder moet ik nu nog regelen, dat mijn IVA (100% afgekeurd) wordt aangenomen hier. De één zegt, je moet naar de belastingdienst, de ander zegt, naar de ayuntamiento… Dus de vraag is, waar start ik deze procedure? Dank alvast.
Dank je wel voor je reactie, Pia.
Normaal krijg je van de Spaanse belastingdienst (Agencia Tributaria) het document residente fiscal convenio nadat je voor de eerste keer belasting hebt ingediend en deze verwerkt zijn.
Voor je IVA (invaliditeit) moet je naar het Centro de Valoración y Orientación de Almería.
Let op: dit is geen omzetting van je Nederlandse uitkering. Ze doen een nieuwe beoordeling volgens de Spaanse regels.