Omdat Spanje deel uitmaakt van de Europese Unie, heb je als Nederlander of Belg relatief weinig documenten nodig om er te kunnen werken. Toch moet je een aantal stappen ondernemen en je in de Spaanse bureaucratie inwerken om legaal in het land aan de slag te kunnen.
Het verkrijgen van een arbeidscontract, een NIE en een nummer van de sociale verzekeringen lijkt op het eerste gezicht een onmogelijke puzzel. Voor elk van deze zaken worden vaak namelijk de beide anderen gevraagd. In dit artikel bekijken we wat dit voor documenten zijn en hoe je ze kunt regelen.
¿Benieuwd? ¡Vamos!
Auteur: Your Catalan Contact, Maarten Rinsema
Benodigde documenten
Om in Spanje te kunnen werken, heb je de volgende documenten nodig.
- Een NIE, het Numeró de Identidad de Extranjero. Dit nummer is vergelijkbaar met de Nederlandse BSN en het Belgische rijksregisternummer. In Spanje gebruikt men de NIE ook als je fiscaal nummer. Je hebt het nodig om belastingen te kunnen betalen, en dus ook om te werken.
- De NUSS, Número de Usuario de la Seguridad Social, je sociale verzekeringsnummer. Dit nummer krijg je als je je inschrijft bij de Seguridad Social, de sociale verzekeringen. Die inschrijving is verplicht als je gaat werken. De sociale verzekeringen dekken het ziekenfonds, arbeidsongeschiktheid, werkeloosheid, en er zit ook een stukje pensioensopbouw in.
- Een arbeidscontract. Dit spreekt natuurlijk vanzelf, en toch zullen we hieronder zien dat hier de nodige voorwaarden aan zitten.
Het lijkt op het eerste gezicht onmogelijk om een arbeidscontract, een NIE en een nummer van de Seguridad Social te regelen. Vaak kan je het ene namelijk niet zonder de andere twee krijgen. Maar schijn bedriegt. Er zijn namelijk toch wel wat gaten te vinden in deze situatie. Hieronder zullen we bekijken wat je kunt doen.
Onderaan dit artikel staan overigens nog een aantal andere zaken die je ook moet regelen.
Arbeidscontract
Het makkelijkste is om met je werkgever wat te regelen. Als ze jou de beste kandidaat achten voor een baan, bieden ze je soms een (voorlopige) arbeidsovereenkomst. Hiervoor gebruiken ze dan je paspoortnummer in plaats van een NIE (dat je nog niet hebt). Wettelijk gezien is dat mogelijk gedurende de eerste drie maanden van je arbeidscontract. Dat (voorlopige) contract kan je vervolgens gebruiken om je in te schrijven bij de sociale dienst en een NIE aan te vragen.
Bedrijven die veel Europeanen in dienst hebben, regelen overigens vaak ook het sociale verzekeringsnummer voor je. Informeer hier zeker naar bij je nieuwe werkgever.
Seguridad Social-nummer
De meeste mensen vertalen seguridad social met ziekenfonds. Dit is echter niet helemaal juist. De seguridad social beslaat feitelijk alle sociale verzekeringen in Spanje. Het ziekenfonds (de publieke ziektenkostenverzekering) maakt daar deel van uit. Maar bijvoorbeeld ook het ouderschapsverlof, de staatspensioenen of de werkeloosheidsuitkering worden door de Seguridad Social betaald.
Iedereen die in Spanje werkt, of dat nou in loondienst is of als zelfstandige, moet ingeschreven staan bij de Seguridad Social.
Het verdrag van Schengen bepaalt dat alle inwoners van een EU-land in een ander EU-land kunnen werken met enkel hun paspoort. Dit betekent dat het in theorie ook mogelijk moet zijn om een Seguridad Social-nummer aan te vragen zonder over een NIE te beschikken. In sommige kantoren is dit ook daadwerkelijk mogelijk. In dat geval schrijf je je in met je paspoortnummer. Als je later een NIE hebt ontvangen, laat je dat wijzigen.
Veel kantoren zijn echter erg terughoudend in het aannemen van aanvragen zonder NIE. Soms wordt het zelfs ronduit geweigerd. Verderop in dit artikel zullen we bekijken wat je kunt doen als dit het geval is waar jij woont.
NIE
Om wat dan ook te kunnen doen in Spanje heb je een NIE nodig. In de volksmond wordt wel gesproken van een “tijdelijk” en een “permanent NIE”. Om te werken zou je dan een “permanente NIE” nodig hebben.
Dit is feitelijk niet een correcte voorstelling van zaken. De Spaanse overheid wijst een NIE namelijk toe voor het leven. Er bestaat dus niet zoiets als een tijdelijk NIE, het nummer is per definitie permanent.
certificado de registro de residencia of “permanente NIE”
Je hebt echter meer nodig dan alleen een NIE om in Spanje te kunnen werken. Als je langer dan drie maanden aaneengesloten in het land verblijft (wat het geval zal zijn als je er in loondienst treedt), dan dien je je in te schrijven als buitenlandse resident. Het bewijs van inschrijving hiervan is een groen document, dat in de volksmond ook wel “permanente NIE” of “residencia” heet. De officiële naam van dit document is certificado de registro de residencia permanente de ciudadano de la Unión Europea. Als je nog geen NIE had, dan krijg je dat toegewezen op het moment dat je dit document aanvraagt.
Om het document te bemachtigen, moet je aan twee voorwaarden voldoen. Je dient aan te kunnen tonen dat je over voldoende inkomsten beschikt en dat je gedekt bent voor ziektekosten. Dat eerste kan je doen door middel van je arbeidsovereenkomst. Voor dat tweede is het nodig om bij de Seguridad Social ingeschreven te staan. In principe is het aanvragen van een certificado de registro de residencia permanente dus de laatste stap als je in Spanje gaat werken. Als je je eenmaal in hebt geschreven als buitenlandse resident, moet je natuurlijk je werkgever en de seguridad social op de hoogte moet stellen van je NIE.
Lees hier hoe je het certificado de registro de residencia permanente aan moet vragen.
Tussenstap: een “tijdelijke NIE”
Zoals gezien kan het gebeuren dat het kantoor van de seguridad social je niet in wil schrijven zonder NIE. Ook kan het zijn dat je werkgever je in wil schrijven, maar dit zonder NIE niet voor jou kan doen. Dit is afhankelijk van het kantoor waar de inschrijving plaats vindt. Zonder nummer van de seguridad social kan je dan weer niet een certificado de registro de residencia permanente met daarop een NIE aanvragen. Dit lijkt dus een patstelling.
Je kan dan een tussenstap maken door eerst een “tijdelijk NIE” aan te vragen. Je vraagt dan eerst een NIE aan, zonder je in te schrijven als buitenlandse inwoner.
Deze tussenstap kan je al van tevoren doen, zodat je goed voorbereid naar Spanje vertrekt. Je kan het ook doen als je eenmaal in Spanje bent en de de seguridad social weigert je in te schrijven.
Lees hier hoe je een NIE aanvraagt zonder je in te schrijven als vaste bewoner van Spanje. In dit artikel leggen we zowel uit hoe je dat in Spanje doet, als in Nederland of België.
Overige documenten
Naast de hiervoor genoemde documenten, zijn er nog een aantal zaken nodig om in Spanje te kunnen werken. Deze zijn echter veel eenvoudiger te regelen.
- Empadronamiento, de inschrijving bij de gemeente. In veel regio’s is dit document nodig om je seguridad social-nummer en je NIE aan te vragen. Voor de empadronamiento zelf heb je echter alleen je paspoort en een huurcontract of eigendomsakte van een woning in de gemeente nodig. Je inschrijven bij de gemeente is dan ook de eerste stap na je verhuizing naar Spanje.
- Bankrekening, want wie werkt er gratis? Je hebt een bankrekening nodig om je loon te ontvangen.
Meer informatie, ondersteuning en begeleiding
Wil je weten hoe je het Spaanse papierwerk in jouw situatie het beste aanpakt? Wil je in Spanje gaan werken, en heb je behoefte aan een oriënterend gesprek of ondersteuning bij het regelen van je documenten? Aarzel dan zeker niet om ons te contacteren via info@yourcatalancontact.com, of via ons contactformulier.
Als je op de hoogte wilt blijven van onze laatste publicaties, schrijf je dan ook zeker in op onze nieuwsbrief en volg onze facebookpagina!
Wil je zelf je NIE regelen, maar loop je vast tijdens de procedure?
In onze startersgids NIE, residencia, burgerlijke stand, consulaat en verkiezingen laten we overzichtelijk zien hoe je de nodige formulieren moet invullen, hoe je de afspraak maakt, welke documenten je mee moet nemen en hoe je de afspraak zo soepel mogelijk laat verlopen.
Ik ben sinds 1 januari autonomo maar ik heb nog geen Nuss terwijl mijn gestor zei dat ik automatisch verzekerd zou zijn. Dus ik had in NL mijn verzekering opgezegd. Heel vervelend om daar op 30 december achter te komen. Ik heb geen vast arbeidscontract maar ben eigen merk zwemkleding begonnen dat nog in opstartfase is dus nog niet de hele collectie verkocht. Zie Instagram LKSwimwear. Fijn als jullie dit willen volgen en aanbevelen. Dus ik ben ietwat in paniek. Graag advies wat ik aan mijn gestor moet vragen en tips wat ik kan doen. Minimale inkomsten bijvoorbeeld per maand. Adders onder het gras. Vast hartelijke dank. Groeten Sacha van den Berg
Bedankt voor je bericht en onze excuses voor het late antwoord.
Als je als autónomo bent ingeschreven, zou je normaal ook een NUSS moeten hebben via de Seguridad Social. Vraag je gestor om te controleren of je correct bent ingeschreven, wat je NUSS-nummer is en of hij je ook heeft ingeschreven als rechthebbende.
Als dat in orde is, ben je normaal ook verzekerd in Spanje.